Een ontwikkelingsperspectief voor de stedenbouw
Op verschillende fora en in uiteenlopende media is de noodklok over de stedenbouw geluid. Binnen de stedenbouw is de afgelopen jaren druk gedelibereerd en gesproken over de crisis in het vak, het gebrek aan publieke verankering, de crisis in de bouw- en financieringswereld, het stilvallen van ontwikkelingen, het leeglopen van orderportefeuilles en vervolgens van stedenbouwkundige bureaus. Vooralsnog ontbreekt echter het zicht op de vervolgstap: als alles anders moet, wat betekent dat dan?
Met het essay ‘Teken voor de verandering’ willen Trancity, De Beuk Organisatieadvies, Enno Zuidema Stedebouw en AIR Rotterdam een positief en aantrekkelijk ontwikkelingsperspectief schetsen voor de stedenbouw.
De auteurs over de publicatie:
“Voor ons is prioriteit dat de maatschappelijke opgave en competenties van het vak weer bij elkaar gebracht worden, dat we afstappen van het ontwerp als eindbeeld en dat we proces en ontwerp bij elkaar te brengen.”
“Wij vertrekken daarbij vanuit drie observaties:
- In de verwarring van het vak ligt de vernieuwing ervan besloten. Te lang zijn proces en ontwerp tegenover elkaar gezet als wederzijds uitsluitend, ‘80% wat je eigenlijk niet wilt en 20% wat je eigenlijk wel wilt’. Het is tijd voor een zelfverzekerd aanbod: 100% wat je kunt bijdragen.
- Voorbij de maakbaarheid is stedenbouw een traag en grillig veranderingsproces. Niemand is meer alleen opdrachtgever, niemand is meer alleen probleemeigenaar en niemand kan nog auteurschap claimen. De stad is van iedereen.
- Stedenbouw als veranderkracht gaat over het hart van het vak. Een verbreed vakmanschap: de inzet is meer dan dat. Professionaliseren van het verbindend vermogen en het dienstbaar maken van de verbeeldingskracht: daar kun je aan werken, ongeacht je positie in het vak.”
“In het essay worden deze uitgangspunten verder uitgewerkt en worden er consequenties aan verbonden voor het vakmanschap van de stedenbouwer. Veel te veel nog houdt de stedenbouwkundige angstvallig vast aan zijn of haar ontwerp. Terwijl juist in het samengaan van ontwerp en proces de waarde van dat vakmanschap tot uiting kan komen. In het proces komt de waarde van andere invalshoeken naar voren en blijkt ook het verstrijken van de tijd elk ontwerp ter discussie te stellen. Dat is geen negatieve ontwikkeling, maar de natuurlijke loop der dingen in de stad.”
“Wij zien de combinatie van stedenbouw en veranderkunde als een innovatie voor de stedelijke ontwikkeling en vernieuwing. Dat betekent geen afscheid van de ontwerper in bijvoorbeeld de wijkontwikkeling. Geen ontwerp zonder ontwerper, geen ontwerper zonder zijn omgeving. De kern is daarom het vermogen ontwerpend te verkennen, te verbeelden en te verbinden. Die kwaliteiten zijn te begrijpen en vervolgens ook bewust in te zetten in houding, vaardigheden en gedrag. Het opsporen en inzetten van deze meerwaarde van de veranderkunde voor de stedenbouw is de kern van ons essay en van de programma’s die volgen op het essay.”
Meer informatie
Kijk voor de download van het essay, het programma van een conferentie op 10 oktober en een leergang vanaf november op www.trancity.nl/veranderkracht
